داد و ستد مواد معدني در بورس شبانه چين و سنگاپور

بعضي از كارشناسان معتقدند كه عملكرد بورس كالاي داليان(DCE ) در شمال چين در آسيا موفقيت آميز بوده است چون اين بورس نتايج بسيار مثبتي در عقد قراردادهاي آتي سنگ آهن از خود نشان داده است. فعاليت اين نوع قرارداد تجاري از اكتبر 2013 آغاز شده است. از دسامبر 2014 حجم تجاري قراردادهاي آتي سنگ آهن با عيار 62 درصد در بورس كالاهاي داليان ماهانه به 12.5 ميليون واحد (Lots) در مقايسه با حجم تجاري ماهانه 673700 واحد در ماه نخست افزايش پيدا كرد. حجم يك واحد براي قرارداد سنگ آهن DCE معادل 100 تن است. در 23 اكتبر DCE ركورد بالاي 109 ميليون تن را براي حجم تجاري روزانه اش در قراردادهاي آتي سنگ آهن به ثبت رساند.
در بورس سنگاپور ( SGX) حجم قراردادهاي آتي سنگ آهن با عيار 62 درصد در يك روز ركورد 8.4 ميليون تن را براي سوآپ، قراردادهاي آتي و اختيار معامله در 12 مارس به ثبت رساند كه 11 درصد بالاتر از ركورد قبلي آن به ميزان 7.6 ميليون تن در 4 فوريه بود.
يك تحليلگر مي گويد: قيمت هاي آتي سنگ آهن آن بالاتر سطح همتايان بين المللي آن است و در مواقعي حجم مصرف واقعي را نشان مي دهد. موجودي سنگ آهن نيز در طي اين دوره در DCE افزايش يافته و به طور ميانگين روزانه از سطح 48 هزار و 900 واحد در نخستين ماه به 632 هزار و 500 واحد در ماه دسامبر صعود كرد. تعدادي از دست اندر كاران بازار چيني DCE را به خاطر پوشش ريسك آن انتخاب كرده اند. به عنوان مثال شركت فولاد نانجينگ پس از آن كه بورس داليان بازار آتي سنگ آهن خود را راه اندازي نمود آن را انتخاب كرد.
يك مقام رسمي در اين شركت مي گويد: در بازار آتي سنگ آهن DCE بهتر مي توان معامله كرد، داد وستد روان تر و قيمت گذاري آن شفاف تر است. يك تاجر معتقد است كه قرارداد آتي سنگ آهن DCE بسيار موفق است چون در زماني كه قيمت ها نوسان بالايي داشت راه اندازي شد و در نتيجه دست اندركاران بازار زيادي را جذب كرده است. با توجه به افزايش سريع حجم تجاري آن و مجموع اختيار معامله يا قراردادهاي آتي كه بسته نشده و يا در روز خاصي تحويل نشده باشد، نفوذ بين المللي آن نيز بسرعت رو به افزايش گذاشته است. تا پايان ماه دسامبر صندوق هاي سرمايه گذاري بالغ بر يك سوم حجم تجاري روزانه و 30 درصد قراردادهاي تجاري سنگ آهن DCE را به خود اختصاص دادند و دست اندركاران صنعتي بالغ بر 45 درصد قراردادهاي آتي را كه در اختيار صندوق هاي سرمايه گذاري قرار داشت، در اختيار گرفتند. ماه گذشته در مجموع 150 هزار و 400 سرمايه گذار در DCE سنگ آهن داد و ستد مي كردند كه شامل 3254 صندوق سرمايه گذاري بود.
اين مشاركت صندوق هاي سرمايه گذاري نشان مي دهد كه بازار آتي سنگ آهن رشد كرده است. در نهم ماه مارس گذشته سنگ آهن (58 درصد) در بورس سنگاپور بر اساس شاخص متال بولتن قراردادهاي ابزار مشتقه (بازارهاي آتي) عرضه شد كه نشان دهنده آخرين گام در راستاي توسعه بازارهاي سنگ آهن است.
بورس سنگاپور در تحول ديگري براي تقويت حضورش در بازارهاي بين المللي در ماه مارس 2015 دفتر خود را در هنگ كنگ افتتاح كرد. در شرق چين نيز بورس آتي شانگهاي در سال جاري قراردادهاي نيكل و قلع خود را براي معاملات آتي آغاز كرد. در ژاپن از حجم داد و ستد در بورس كالاي توكيو 18.6 درصد و از گردش مالي آن 23.9 درصد (با وجود افزايش ساعات كاري بورس) در سال 2014 كاسته شد. كارشناسان دليل اين افت فعاليت هاي تجاري در نيمه كاملا آرام را ناشي از تنش هاي ژئوپليتيكي مي دانند.
ساعات كاري طولاني تر در چين
هر دو بورس شانگهاي و سنگاپور ساعات كاري شبانه خود را از 21 تا 2.30 بامداد افزايش داده اند. اين افزايش ساعات كاري را سرمايه گذاران چيني بسيار مطلوب و مفيد ارزيابي مي كنند و سرمايه گذاراني را جذب كرده اند كه با تجارت جهاني آشنا هستند. در حال حاضر داد و ستد شبانه حدود 45 درصد از كل حجم تجارت روزانه سنگ آهن در DCE را به خود اختصاص داده است.
در بورس آتي شانگهاي حجم تجارت شبانه يك سوم كل حجم تجارت روزانه مس، آلومينيوم و روي را در نيمه نخست سال 2014 به خود اختصاص داده است. تجارت شبانه در چين عملكرد و نتايج بسيار خوبي را داشته است چون سرمايه گذاران به راحتي مي توانند ريسك خود را پوشش داده و مهمتر اينكه بعضي از مشتريان بورس فلزات لندن را به خود جذب كنند.
بورس شانگهاي نخستين بورسي بود كه فعاليت هاي شبانه خود را آغاز كرد و در حال حاضر در حال بررسي شروع ساعت كاري شبانه از ساعت 20 است. علاوه بر اين بدنبال اين است كه حتي در طي تعطيلات چين نيز فعاليت ها و بازار تعطيل نشوند. به طور كل دست اندركاران بازار چين از پيشنهاد شروع كار بازار از ساعت 20 استقبال كرده اما موافق كار بازار در تعطيلات نيستند چون در حد قابل ملاحظه اي فشار يا حجم كاري كارگزاران محلي و حتي بانك ها را افزايش مي دهد و سود حاصل از آن بسيار اندك خواهد بود. با وجود اينكه موضوع گشايش بازارهاي اتي بر روي سرمايه گذاران خارجي سال ها در چين مورد بحث و مذاكره قرار گرفته است. مقامات بورس DCE مي گويند: ما سعي داريم كه امسال موضوع بين المللي شدن را هر چه سريع تر به نتيجه نهايي رسانده و اجازه دهيم سرمايه گذاران خارجي بيشتري وارد بورس شوند . بخصوص اينكه در اولويت هاي اين بورس، قراردادهاي آتي در زمينه نفت خام قرار گرفته است. علاوه بر اين اين امكان وجود دارد كه قانونگذار چيني اجازه دهد كه سرمايه گذاران خارجي از طريق برنامه صندوق هاي سرمايه گذاري خارجي معتبر بازارهاي آتي خود را درست مانند بازار سهام محلي راه اندازي كنند.
در حال حاضر حدود 300 شركت خارجي به ثبت رسيده چيني وجود دارد كه داراي سهامدار خارجي (از جمله مالكان خارجي) هستند و در DCE داد و ستد مي كنند و مديران اين بورس به طور كل از حاميان و مشوقان جهاني شدن بازارهاي بورس چيني هستند. اما اين چيزي نيست كه بورس ها بتوانند به تنهايي آن را عملي سازند و محتمل ترين راهبرد شروع كار از طريق برنامه صندوق هاي سرمايه گذاري خارجي معتبر است چون حجم آن از طريق سهميه قابل كنترل است.
حمايت هاي دولتي
بتازگي دولت چين به طور موقت ماليات بر ارزش افزوده سنگ آهن تحويلي از انبارهاي رسمي را بر خلاف قراردادهاي آتي در بورس DCE و نفت خام در بورس شانگهاي حذف كرده است. دست اندركاران بازار اين اقدام دولت را به منزله حمايت از بخش هاي زيربنايي و يك گام در راستاي تسهيل توسعه قراردادهاي آتي تعبير مي كند. تمام اين اقدامات ذكر شده موجب تسريع و تسهيل حركت پكن به سمت راه اندازي بازارهاي آتي داخلي شده است ؛ اگر چه هنوز براي ايجاد انبارهاي بورس فلزات لندن در چين به زمان نياز است.
در دهم ماه آوريل سخنگوي نظارت بر عملكرد قانوني اوراق بهادار چين اظهار كرد كه هنوز زمان آن براي بازارهاي بورس بين المللي فرا نرسيده است كه انبارهاي رسمي خود را در چين راه اندازي كنند و كميسيون مذكور در خصوص اين موضوع در حال انجام مطالعات لازم است.
دسامبر سال گذشته مديرعامل بورس كالاي هنگ كنگ به متال بولتن گفت: اميدوار است كه بخش فلزات بتواند موفقيت مدل ارتباطاتي بورس هنگ كنگ و شانگهاي را در ظرف كمتر از سه سال تكرار كند اما علاوه بر اين بايد توجه داشت كه كمپين كنوني مبارزه با فساد در چين تا حدي موجب كاهش و كندي روند رشد و تحولات در بخش داد و ستد كالايي شده است.