معدن در عصر انقلاب صنعتی پنجم/ پارادایم جدید معدن‌کاری؛ همزیستی هوشمندانه انسان، ماشین و محیط‌زیست

در این میزگرد بر این نکته تاکید شد که صنعت معدن برای بقا در اقتصاد جهانی، نیازمند گذر از روش‌های سنتی و اتخاذ رویکردهای نوینی است که بتواند تعادل پایداری میان نیازهای صنعتی و واقعیت‌های عصر دیجیتال برقرار کند.

در این نشست تبیین شد که برخلاف پارادایم‌های پیشین که معدن را تنها متمرکز بر «استخراج» می‌دیدند، مدل انقلاب صنعتی پنجم بر اصل «همزیستی» استوار است. صاحب نظران در این نشست بر این باور بودند که تعامل سازنده میان انسان، ماشین و محیط‌زیست جایگاه ویژه‌ای دارد تا علاوه بر افزایش بهره‌وری، به ابعاد اخلاقی، پایداری اجتماعی ،ارتقای تاب أوری و مسئولیت‌های اجتماعی وزیست‌محیطی نیز توجهی ویژه شود.

یکی از محورهای کلیدی این میزگرد، تحلیل چالش‌های پیش‌روی این تحول بود؛ به‌ویژه معضل «خروج نیروهای متخصص و باتجربه» که منجر به از دست رفتن دانش ضمنی ارزشمند در معادن می‌شود. همچنین بحث شد که کسب مشروعیت اجتماعی و دریافت مجوزهای محیط‌زیستی، امروزه به اندازه فناوری‌های استخراجی حیاتی هستند و سیستم‌های بسیار خودکار، بدون نیروی انسانی متخصص، با نوعی شکنندگی سیستمی مواجه می‌شوند.

برای مقابله با این چالش‌ها، بر اهمیت به‌کارگیری فناوری‌های پیشرفته همچون «محاسبات شناختی» تأکید شد. کارشناسان معتقد بودند که با استفاده از این ابزارها می‌توان دانش و تجربه کارکنان پیشکسوت را ثبت و به نسل جدید منتقل کرد. این راهکار نه تنها به پایداری عملیاتی کمک می‌کند، بلکه باعث می‌شود تا فناوری‌های نوین به‌جای جایگزینی کامل با انسان، در کنار او به افزایش بهره‌وری کمک کنند.

جمع بندی این میزگرد نشان داد که پذیرش اصول انقلاب صنعتی پنجم، یک انتخاب لوکس نیست، بلکه ضرورتی استراتژیک برای حفظ رقابت‌پذیری است. با پیاده‌سازی این رویکرد، صنعت معدن و صنایع معدنی کشور می‌تواند از یک بخشِ صرفاً متکی بر استخراج، به لنگرگاهی برای توسعه پایدار، هم‌افزایی فناورانه و نوآوری در سطوح ملی و بین‌المللی تبدیل شود.

این نشست با حضور دکتر بیژن یثربی تحلیلگر و مدیرعامل یک شرکت صنعتی معدنی ایده پرداز، مجید وفایی فرد مجری طرح زیست‌بوم نوآوری و فناوری بخش معدن و صنایع معدنی (ایمینو)، جواد سلطان زاده دکترای تخصصی مدیریت تکنولوژی و مشاور ایمینو، پیمان افضل استاد تمام دانشگاه و مشاور شرکت‌های معدنی، مهدی تقی زاده کارگزار فن‌بازار تخصصی معدن و صنایع معدنی برگزار شد.
منبع:روابط عمومی ایمینو